Projekt “Cyberbezpieczny Samorząd” jest odpowiedzią na rosnące potrzeby w zakresie cyberbezpieczeństwa na poziomie lokalnych władz samorządowych w Polsce. Celem inicjatywy jest zwiększenie odporności jednostek samorządu terytorialnego (JST) na incydenty cybernetyczne oraz wzmocnienie ich potencjału w zakresie zapobiegania i reagowania na zagrożenia w przestrzeni cyfrowej. Projekt ten, wspierany przez środki europejskie, oferuje JST granty na inwestycje w cyberbezpieczeństwo, w tym na obligatoryjne testy penetracyjne.

Testy penetracyjne, będące obowiązkowym elementem projektu, stanowią praktyczną metodę oceny skuteczności istniejących zabezpieczeń przez symulację ataków hakerskich. Ich celem jest identyfikacja słabych punktów i luk w zabezpieczeniach infrastruktury IT, co umożliwia JST podjęcie odpowiednich działań naprawczych i prewencyjnych. Dzięki tym testom, jednostki mogą lepiej zrozumieć potencjalne zagrożenia i skuteczniej chronić wrażliwe dane mieszkańców i administracji.

W ramach projektu określono wydatki kwalifikowalne i niekwalifikowalne. Kosztem kwalifikowalnym jest na przykład zakup urządzeń UPS, czyli zasilaczy awaryjnych, które są niezbędne do utrzymania ciągłości pracy systemów informatycznych w przypadku awarii zasilania. Kwalifikowalne są również wydatki na ochronę przed atakami typu DDoS (rozproszona odmowa usługi), które są coraz częstszym narzędziem cyberataków. Natomiast nie można wykorzystać środków na zakup sprzętu biurowego, takiego jak laptopy czy drukarki, ponieważ nie służą one bezpośrednio celom cyberbezpieczeństwa.

Projekt zakłada również, że dofinansowanie może być przeznaczone wyłącznie na nowy sprzęt. Nie ma możliwości finansowania zakupu sprzętu używanego, co jest kierunkiem mającym na celu zapewnienie, że inwestycje będą długoterminowe i oparte na nowoczesnych technologiach. Jednostki są zobowiązane do zabezpieczenia wkładu własnego, który jest automatycznie przeliczany w systemie w zależności od wysokości uzyskanego dofinansowania.

Procedura aplikacyjna wymaga od JST wypełnienia wniosku i przesłania go poprzez system LSI. Podczas oceny wniosku, w przypadku stwierdzenia błędów lub braków, JST ma możliwość ich korekty w wyznaczonym czasie. Warto zaznaczyć, że w ramach projektu JST muszą przeprowadzić audyty jednostek podległych, które również są kosztem kwalifikowalnym. Audyt taki obejmuje nie tylko infrastrukturę techniczną, ale również procesy i procedury, co pozwala na kompleksową ocenę stanu cyberbezpieczeństwa.

Realizacja projektu może trwać do 24 miesięcy, ale wszystkie działania muszą zostać zakończone do 30 czerwca 2026 roku. Dopuszczalne są wydatki poniesione od 1 czerwca 2023 roku. Ponadto, JST mają możliwość wnioskowania o zwrot wydatków poniesionych na cyberbezpieczeństwo w roku bieżącym, o ile są one zgodne z regulaminem programu.

W kontekście proceduralnym, JST muszą postępować zgodnie z wewnętrznymi regulaminami przy wydatkach poniżej 50 tys.