Słownik ISO/IEC 27001: SZBI, ryzyko i audyt
- Dariusz Dziosa
- aktualizacja:
- 5 min czytania

Przy wdrożeniu ISO/IEC 27001:2022 łatwo pomylić dokument, decyzję i dowód wykonania. Poniższy słownik wyjaśnia pojęcia używane w codziennej pracy nad systemem zarządzania bezpieczeństwem informacji. To praktyczne objaśnienia, a nie dosłowne definicje normy ani jej pełny wykaz wymagań.
System i informacja
| Pojęcie | Co oznacza w praktyce |
|---|---|
| SZBI / ISMS | System zarządzania bezpieczeństwem informacji: odpowiedzialności, ocena ryzyka, zasady, działania i przeglądy, które organizacja utrzymuje i doskonali. |
| Zakres SZBI | Granice systemu: jednostki, procesy, lokalizacje, usługi i zależności objęte zarządzaniem. Warto go ustalić przed wyborem zabezpieczeń. |
| Aktywo | Zasób mający wartość dla organizacji, np. informacja, system, urządzenie, usługa lub wiedza pracownika. |
| Właściciel aktywa lub procesu | Osoba albo rola odpowiedzialna za decyzje dotyczące danego zasobu lub procesu; nie musi samodzielnie administrować systemem. |
| Poufność | Informacja jest dostępna tylko uprawnionym osobom lub podmiotom. |
| Integralność | Informacja pozostaje poprawna i kompletna, a jej zmiany są kontrolowane. |
| Dostępność | Uprawniony użytkownik może skorzystać z informacji i usługi wtedy, gdy są potrzebne. |
| Polityka bezpieczeństwa informacji | Kierunek i zasady zatwierdzone przez kierownictwo; ich wykonanie trzeba pokazać w procesach i zapisach. |
Te trzy właściwości — poufność, integralność i dostępność — pomagają opisać skutek zdarzenia. Utrata laptopa może naruszyć poufność, błędna zmiana danych integralność, a awaria zasilania dostępność. Jedno zdarzenie może dotyczyć kilku właściwości naraz.
Ryzyko i zabezpieczenia
| Pojęcie | Co oznacza w praktyce |
|---|---|
| Zagrożenie | Możliwa przyczyna szkody, np. pożar, błąd człowieka albo działanie napastnika. |
| Podatność | Słabość, którą zagrożenie może wykorzystać, np. brak przeglądu uprawnień lub nieprzetestowane kopie. |
| Ryzyko bezpieczeństwa informacji | Niepewność co do zdarzenia i jego wpływu na cele organizacji; ocenia się je przy przyjętych kryteriach. |
| Ocena ryzyka | Ustalenie scenariuszy, ich skutków i prawdopodobieństwa oraz porównanie wyników z kryteriami akceptacji. |
| Postępowanie z ryzykiem | Decyzja, co zrobić z ocenionym ryzykiem, kto to wykona i jak sprawdzi wynik. Może obejmować zastosowanie zabezpieczeń. |
| Ryzyko rezydualne | Ryzyko pozostałe po zastosowaniu wybranych działań; wymaga świadomej oceny i decyzji. |
| Zabezpieczenie / kontrola | Środek organizacyjny, techniczny, fizyczny lub dotyczący ludzi, który pomaga zmienić ryzyko. Sama instalacja narzędzia nie dowodzi skuteczności. |
| Deklaracja stosowania (SoA) | Dokument wiążący decyzje o zabezpieczeniach z oceną ryzyka i zakresem SZBI. Wyjaśnia, które kontrole z załącznika A mają zastosowanie, jakie są uzasadnienia oraz stan wdrożenia. |
Załącznik A jest punktem odniesienia przy sprawdzaniu doboru zabezpieczeń. Nie oznacza, że każda organizacja musi wdrożyć każdą kontrolę w identyczny sposób. Przygotowanie SoA i innych zapisów omawiamy w liście dokumentacji SZBI.
Działanie i sprawdzanie systemu
| Pojęcie | Co oznacza w praktyce |
|---|---|
| Incydent bezpieczeństwa informacji | Zdarzenie, które narusza lub może naruszyć bezpieczeństwo informacji; organizacja potrzebuje sposobu zgłoszenia, oceny i obsługi. |
| Ciągłość działania | Zdolność utrzymania lub odtworzenia ważnych działań po zakłóceniu. Plan bez ćwiczeń daje słabszy dowód gotowości. |
| Zapis / dowód działania | Ślad wykonanej czynności: wynik przeglądu uprawnień, testu odtworzenia, szkolenia albo decyzji o ryzyku. |
| Audyt wewnętrzny | Systematyczne sprawdzenie przyjętych kryteriów i działania SZBI na podstawie dowodów; kończy się ustaleniami dla organizacji. |
| Niezgodność | Niespełnienie wymagania, które ma zastosowanie do badanego zakresu. Trzeba wskazać kryterium i dowód, a nie tylko opinię audytora. |
| Działanie korygujące | Usunięcie przyczyny stwierdzonej niezgodności i sprawdzenie, czy problem nie powraca. |
| Przegląd zarządzania | Ocena SZBI przez kierownictwo na podstawie wyników, zmian i potrzebnych decyzji. |
| Certyfikacja | Osobna ocena zgodności z normą prowadzona przez jednostkę certyfikującą; stworzenie dokumentacji ani pojedynczy audyt nie oznaczają certyfikatu. |
W jednostce realizującej zadania publiczne trzeba dodatkowo odróżnić wymagania normy od obowiązków wynikających z § 19 KRI. KRI przewiduje m.in. utrzymywanie SZBI i audyt wewnętrzny bezpieczeństwa informacji nie rzadziej niż raz w roku; nie nakazuje certyfikacji ISO/IEC 27001. Status w ustawie o KSC ocenia się osobno.
Jeżeli po uporządkowaniu pojęć potrzebujesz planu prac, zobacz wdrożenie ISO/IEC 27001 albo wdrożenie SZBI. Działający system można poddać audytowi SZBI; zakres prac ustalimy przez kontakt.
- #audyt
- #iso/iec 27001
- #szbi
- #ryzyko
Przeczytaj również
SZBI i ISO/IEC 27001
Zarządzanie tożsamością i dostępem w urzędzie — MFA, przeglądy uprawnień i konta uprzywilejowane
Zarządzanie tożsamością i dostępem w JST — MFA, proces JML, przeglądy okresowe uprawnień, konta uprzywilejowane i serwisowe. Praktyczny plan na 90 dni.
PrzeczytajSZBI i ISO/IEC 27001
Program security awareness w JST — od pierwszego dnia w pracy do KPI skuteczności
Program szkoleń z cyberbezpieczeństwa w JST: roczny plan, symulacje phishingu i wskaźniki, które pomagają ocenić zmianę zachowań.
PrzeczytajSZBI i ISO/IEC 27001
Wdrożenie ISO/IEC 27001 krok po kroku — praktyczny poradnik
Wdrożenie ISO/IEC 27001 krok po kroku: analiza luk, ocena ryzyka, dokumentacja SZBI, audyt wewnętrzny i przygotowanie do certyfikacji.
Przeczytaj


